Een parlementaire anti-corruptiecommissie in Estland stelt vragen nadat documenten zijn bekeken die verband houden met defensie-aankoopcontracten ter waarde van tientallen miljoenen euro’s. Voorzitter Anastassia Kovalenko-Kõlvart zei dat het bewijsmateriaal nog steeds belangrijke punten onbeantwoord laat. Daarbij gaat het onder meer om de vraag hoe het contact met leveranciers tot stand is gekomen en of er corruptierisico’s zijn onderzocht. In 2024 tekende het Estse Centre for Defence Investments contracten ter waarde van ongeveer 70 miljoen euro met het in Italië geregistreerde bedrijf Datasel S.R.L., eigendom van Indiase zakenlieden. De Estse kant deed vooruitbetalingen van in totaal ongeveer 60 miljoen euro, maar de geleverde munitie zou niet hebben voldaan aan de eisen van het agentschap. Datasel ontkent kwaliteitsproblemen. Onderzoekers van het Europees Openbaar Ministerie hebben een onderzoek gestart naar de transacties. De commissie bekeek ook transacties in verband met het Turkse bedrijf ARCA. Kovalenko-Kõlvart zei dat het volgen van contacten lastig blijft. Ze wees op een voorbeeld waarin een toenmalige minister van Defensie apart met ARCA sprak, maar dat het overleg niet in het lobbyregister werd opgenomen en er geen registratie is achtergebleven. Zowel de Datasel- als de ARCA-zaak, zei de commissievoorzitter, laten een patroon zien van het niet volgen van standaard inkoopprocedures. In het geval van ARCA is de beslissing om een niet-concurrerende inkoopprocedure te gebruiken achteraf genomen nadat het contract al was ondertekend. Tijdens een inspectie ter plaatse werd geen memorandum opgesteld en dat gebeurde later, terwijl veel materiaal en dossiers pas daarna formeel zijn geregistreerd. De commissie bekritiseerde ook misleidende informatie die via staatsbegrotingsdocumenten bij het parlement terechtkwam. Daarin zou zijn gesteld dat er geen risico’s werden genomen. Ze vroeg zich af waarom contracten lange tijd voor de Nationale Rekenkamer zijn verborgen en zei dat mogelijke terugvorderingsclaims waarbij andere donorlanden betrokken zijn, waaronder Nederland en Denemarken, in overweging moeten worden genomen. Kovalenko-Kõlvart voegde daaraan toe dat oud-medewerkers niet zijn geïnterviewd. In een andere ontwikkeling kreeg ARCA een exploitatievergunning voor een geplande munitiefabriek op de locatie Põhja-Kiviõli in Estland. De productie zou in 2028 moeten beginnen, met een investering van 300 miljoen euro, wat tot 1.000 banen kan opleveren. Het onderzoek door het Europees Openbaar Ministerie loopt, terwijl het rapport van de commissie nog altijd onbeantwoorde vragen openlaat over hoe de contacten zijn gelegd en of corruptierisico’s goed zijn beoordeeld.