De Slowaakse jurist Daniel Lipšic zegt dat wetgevers na de verkiezingen terug moeten naar strengere strafrechtelijke straffen en langere termijnen van verjaring. Hij waarschuwt dat politici en daders niet voorgoed kunnen uitschakelen dat eerlijke politieagenten en officieren van justitie hun werk doen. Hij wijst op twee wetsvoorstellen. Eén daarvan werd stopgezet door het Grondwettelijk Hof en het andere werd besproken in het parlement. Lipšic stelt dat beide voorstellen erop gericht waren ervoor te zorgen dat wie betrokken is bij ernstige criminaliteit minder zwaar wordt bestraft, en hen in feite te veranderen in “getuigen” in plaats van “daders”. Lipšic gaat ook in op proceswijzigingen. Volgens hem zou de huidige koers de tijd van het onderzoek tot de rechtbank verkorten door te veel formalisering weg te halen. Hij voegt eraan toe dat het verlengen van de verjaringstermijnen en het aanpassen van de procedure kan veranderen hoe zaken via het systeem worden afgehandeld. Over de parlementaire planning beschrijft hij een bepaling in de parlementaire huisregels die verbiedt om binnen een bepaalde periode een wetsvoorstel in te dienen over hetzelfde onderwerp. Tegelijk benadrukt hij dat wat als het “zelfde onderwerp” geldt uiteindelijk een interne parlementaire kwestie is. Hij zegt dat het Grondwettelijk Hof kan oordelen over schendingen, maar dat het waarschijnlijk terughoudend zou zijn omdat de regels bedoeld zijn voor het parlement. Lipšic zegt dat er alsnog een nieuw wetsvoorstel over de zogenoemde ‘samenwerkers’ kan komen, als het niet volledig identiek is. Hij waarschuwt echter dat het lang kan duren. Hij schat dat een standaard wetgevingsproces met debat en lezingen de actie tot het voorjaar van 2027 kan doorschuiven. Hij legt ook uit dat wijzigingen in het strafprocesrecht gelden voor lopende zaken, zelfs als ze later worden ingetrokken, in tegenstelling tot wijzigingen in het strafwetboek. Daar kan een mildere regel in het voordeel van verdachten uitwerken door retroactiviteit wanneer dat gunstig is. Daarnaast reageert hij op hoe het Grondwettelijk Hof de eerdere wijziging rond ‘samenwerkers’ heeft behandeld. Hij roept mensen op de volledige beslissing te lezen en niet alleen de kop. Hij zegt dat het hof het deel heeft vernietigd dat verband hield met het strafprocesrecht voor ‘samenwerkers’, inclusief een verbod voor het parlement om voor te schrijven hoe rechters de geloofwaardigheid van getuigenverklaringen moeten beoordelen, terwijl hij ook bekritiseert dat afzonderlijke, eveneens vernietigde wijzigingen betrekking hadden op vrijheid van meningsuiting. Lipšic stelt dat rechters moeten beoordelen of ze een ‘samenwerker’ als getuige geloven en waarom. Daarbij moeten ze rekening houden met ondersteunend bewijs en met eventuele relevante tegenstrijdigheden. Hij zegt dat de praktische impact zou zijn dat grote zaken over georganiseerde misdaad moeilijker worden. In dat soort dossiers kan direct bewijs schaars zijn en kunnen verklaringen van meerdere samenwerkers in elkaar passen als stukjes van een puzzel.